تبليغاتX
مهندسین ناظر طرح محوری گندم

دستاوردهای دیرینه شناسی و بررسیهای علمی نشان میدهد که انسان گندم را از دوره مفرغ می شناخته وآن را مورد استفاده قرار میداده است. در حفاریهای پاره و نزدیک سلیمانیه عراق گندم هایی بدست آمده است که با کمک رادیو اکتیو عمر آنراحدود 10 هزار سال برآورد کرده اند. دانه های گندم و جو بدست آمده در حفاریهای تخت جمشید و دامغان مربوط به 5 تا6 هزار پیش است . پروفسور کریشمن، شرق شناس فرانسوی، ایران را به عنوان مبدا گندم های جهان میشناسد. به عقیده وی گندم از ایران به مصر و اروپا راه یافته است. گندم گیاهی تک لپه ای از خانواده گرامینه و از نوع تریتیکوم است. ریشه آن افشان است . تمام ریشه ها هم قطر از محل طوقه خارج شده و در خاک پراکنده می شوند. داخل ساقه ها تو خالی است. برگها به تعداد6 تا 10 عدد یک در میان اطراف ساقه ها را گرفته و به شکل غلافی آنرا می پوشانند. میوه گندم سنبله یا خوشه است که از گره هایی نزدیک به هم تشکیل شده است. دانه گندم بیضی شکل است و طول آن بسته به نژاد گندم از 6 تا 10 میلی متر فرق میکند. گندم به دلیل ارزانی و فراوانی، در الگوی غذایی سه چهارم جمعیت جهان جایگاه مهمی دارد. در ایران نیز به علت ارزان بودن نان ( در نتیجه پرداخت سوبسید) نسبت به سایر مواد خوراکی ، سهم زیادی از ترکیب خوراک مردم را تشکیل میدهد به طوریکه 2/ 46 درصد از کل کالری مصرف روزانه یک فرد شهری و 2/59 درصد کالری یک فرد روستایی از نان تامین می شود. مواد تشکیل دهنده دانه گندم عبارتند از: کربو هیدرات ها که 3/69 درصد وزن دانه را تشکیل میدهد و شامل مقادیری نشاسته ، سلولز و قند های گوناگون است. میزان سلولز گندم 5/2 درصد ، پکتین 6/0 درصد و میزان لیگنین پوسته گندم 12 درصد است. میانگین پروتئین دانه گندم حدود2/12 درصد است. مقدار چربی در دانه گندم حدود 2 درصد و املاح و مواد معدنی 8/1 درصد است. مواد معدنی دانه گندم عبارتند از: پتاس، فسفر، گوگرد، منیزیم، کلر ، کلسیم، سدیم، سیلیوم و از عناصر نادر: روی ، نیکل ، منگنز، مس، آلومینیوم، برم، ید، کبالت و فلووانادیوم میباشد. دانه گندم منبع خوبی از ویتامین ای قابل حل در چربی است که بیشتر در گیاهک دانه ذخیره میشود.

 

 

 | 

 

سازمان نظام مهندسي كشاورزي و منابع طبيعي، عوامل موثر در پايداري خودكفائي گندم را اعلام كرد. سازمان نظام مهندسي كشاورزي و منابع طبيعي اعلام كرد: نظر به اهميت خودكفائي گندم در امنيت غذايي كشور و تاثيرگذاري آن در مولفه‌هاي بخش كشاوري و ساير بخشهاي اقتصادي و همچنين پيامدهاي مثبت اين پديده در مسائل اجتماعي، فرهنگي و سياسي كشور، شايسته است نسبت به بررسي اين موضوع در ابعاد مختلف اقدام شود. از آنجا كه خودكفائي در گندم طليعه انتظارات مردم و مسئولان نسبت به بخش كشاورزي و توجه به استعدادها و امكانات بالقوه اين بخش مي‌باشد. ‌بايد با جامع‌نگري و تحليل واقعي از موضوع بتوان براي رشد و توسعه بخش كشاورزي از اين پديده مهم ياري جست و توجه به اين موضوع از اين منظر براي كشور كمتر از خودكفائي در گندم نيست. بر اساس اين گزارش، بي‌شك پايداري خودكفائي گندم را بايد در درون يك زنجيره سياستگذاريها و اقدامات بخشي و فرابخشي جستجو كرد كه تعادل بين بخشهاي اقتصادي و ايجاد انگيزه براي سرمايه‌گذاري بيشتر در بخش كشاورزي يكي از حلقه‌هاي مهم آن محسوب مي‌شود. اگر فرآيند توسعه در بخش را برآيند پنج عنصر منابع طبيعي، سرمايه، علم و فناوري، مهارت و مديريت بدانيم مديريت بعنوان محور اين عوامل، بر پايه منابع انساني آگاه و كارآمد استوار مي‌باشد. توجه به عواملي كه موجب تحقق اين پديده گرديده و چاره‌انديشي و مقابله با عواملي كه مي‌تواند پايداري در خودكفايي گندم را تهديد نمايد. نظير ضايعات محصول، خشكسالي و تغيير آب و هوا، سطح پائين فناوري، كاهش عملكرد و بهره‌وري، نارسائي در سياستهاي حمايتي و افزايش ضايعات از وظايف كليه دست‌اندركاران توليد و فرآوري و عرضه گندم مي‌باشد. گرچه گندم در مجموعه توليدات كشور، در امنيت غذايي جايگاه ويژه‌اي دارد، اما توجه به تناوب زراعي و برنامه‌ريزي سيستمي و جامع را اجتناب ناپذير مي‌نمايد. سازمان نظام مهندسي كشاورزي و منابع طبيعي ضمن تبريك خودكفايي گندم به مسئولان و دست‌اندركاران به ويژه كشاورزان، مهندسان ناظر گندم، با توجه به لزوم پايداري خودكفايي در گندم و تسري آن به محصولات استراتژيك با ملاحظه ابعاد اقتصادي، اجتماعي موضوع در سطوح ملي و جهاني، عوامل زير را در پايداري خودكفائي گندم موثر مي‌داند، اميد است در برنامه‌ريزيهاي بخشي و كلان كشور مورد توجه قرار گيرد. بر اساس اين گزارش، اقتصادي بودن توليد گندم ، تعيين سبد حمايت مناسب در راستاي حمايت از بخش و توليد گندم (قيمت تضميني )، تامين به موقع و استاندارد نهاده‌ها و ماشين‌آلات مورد نياز توليد گندم و استفاده آنها براساس ضوابط علمي و فني ، ساماندهي خريد، حمل و نقل، ذخيره سازي و فرآوري گندم، تامين تسهيلات بانكي سهل الوصول و ارزان براي توليد گندم، تحت پوشش بيمه قراردادن محصولات اساسي به ويژه گندم، ايجاد و حمايت از تشكيل توليد كنندگان گندم ، افزايش توان رقابت توليد كنندگان در بازارهاي جهاني با توجه به مقررات WTO (كاهش هزينه توليد و افزايش كيفيت) و اتخاذ سياستهاي پولي و مالي متناسب با رشد و توسعه بخش كشاورزي و توليد محصولات اساسي از عوامل اقتصادي خودكفايي گندم است. سازمان نظام مهندسي در اين گزارش، عوامل علمي و فناوري خودكفايي گندم را شامل ارتقاء دانش و مهارت توليد كنندگان و استفاده از فناوريهاي نوين، استفاده از تجربه موفق جهاني در توليد، عرضه و مصرف گندم و نان، انجام پژوهشهاي مرتبط در زمينه فرآوري و مصرف گندم و اجرائي نمودن آنها، توسعه تحقيقات كاربردي در زمينه افزايش كمي و كيفي گندم ، معرفي و ترويج الگوهاي مناسب تغذيه‌اي در كشور، تاكيد افزايش عملكرد در واحد سطح گندم ، معرفي واريته‌اي از بذر مقاوم به خشكي به ويژه در زراعت ديم، اصلاح نظام ترويج سنتي و كارآمد نمودن آن، شناسايي و معرفي فناوري‌هاي نوين در زمينه‌هاي توليد و فرآوري و مصرف گندم و آرد نان قلمداد كرد. عوامل مديريتي و انساني در اين گزارش، شامل اعتقاد مسئولان و برنامه‌ريزان كشور به ارزشي بودن خودكفايي گندم و نگرش سيستمي در تداوم اين پديده، اصلاح ساختار منابع انساني بخش با تاكيد بر دانش گرائي و جوان گرائي، افزايش بهره‌وري منابع آب و استفاده از روشهاي مناسب آبياري ، تنظيم الگوي كشت در مناطق مختلف متناسب با وضعيت منابع آب، ارتقاء مديريت بهره‌برداران در بهره‌گيري حداكثر از عوامل و نهاده‌هاي توليدي به ويژه در زراعت ديم و اجراي كامل طرح مهندسان ناظر مزارع گندم، مبارزه به موقع و ترجيحا غيرشيميايي با آفات و امراض و علفهاي هرز ، اصلاح ساختار توليد و توسعه تعاوني‌هاي توليد و ساماندهي توليد كنندگان براي دستيابي به بازارهاي هدف ، كاهش ضايعات در فرآيند توليد و عرضه گندم به ويژه در توليد و مصرف نان و تعيين متولي نان در كشور، كاهش سهم غلات در الگوي تغذيه و بهبود سهم ساير تركيبات تغذيه‌اي و مديريت عوامل اقليمي در راستاي بهره برداري حداكثر و كاهش خطرات احتمالي (هواشناسي كاربردي) مي باشد. سازمان نظام مهندسي كشاورزي و منابع طبيعي در مورد عوامل طبيعي و زيربنايي خودكفايي گندم افزود: توجه به مسائل زيست محيطي و جلوگيري از فرسايش خاك، حفظ و توسعه باروري خاك با استفاده از كودهاي آلي، توسعه سرمايه‌گذاري در امور زيربنايي كاشت گندم، توجه به توسعه روستاها به عنوان كار زيربنايي در توسعه كشاورزي و محصولات استراتژيك از مهمترين اين عوامل است.

 | 

بر اساس تحقيقي كه توسط وزارت كشاورزي آمريكا انجام شد، به سادگي و با افزودن نسخه هايي از ژن هايي كه هم اكنون در گندم وجود دارند مي توان ناني توليد كرد كه بسياري مغذي تر است. نتايج اين تحقيقات به خصوص براي كشورهايي كه مردم آنها دچار سوء تغذيه هستند بسيار اميدوار كننده است. به گفته يكي از متخصصان وزارت كشاورزي آمريكا به نام Ann Blechl ژني به نام Gpc-B1 است كه ميزان پروتئين،‌ روي و آهن موجود در گندم را تعيين مي كند.

 | 

علي عزتي اعلام كرد: خوشبختانه مهندسان ناظر طرح محوري گندم هم اكنون كشاورزان را براي بيمه مزارع خود ترغيب مي‌كنند و پيش‌بيني مي‌شود امسال بيمه محصولات و مزارع نسبت به سال گذشته بيشتر شود در سال زراعي جديد ۸۵هزار هكتار از مزارع گندم استان در برابر سوانح و حوادث طبيعي بيمه شد. مدير زراعت سازمان جهاد كشاورزي استان اردبيل افزود: ۲۵هزار هكتار از اين مزارع آبي و ۶۰هزار هكتار نيز جزو مزارع ديم گندم است. وي با اشاره به كشت ۱۷۰هزار هكتار گندم ديم، ۶۵هزار هكتار گندم آبي و ۳۵هزار هكتار جو در سطح مزارع استان در سال زراعي جديد خواستار مشاركت جدي كشاورزان استان در بيمه اين مزارع شد. وي بيان كرد:. وي گفت: كشاورزان استان پارسال براي بيمه محصولات خود ۳۰ميليارد ريال پرداخت كردند در حالي كه بعلت خشكسالي و سرمازدگي ۱۵۰ميليارد ريال از صندوق بيمه محصولات كشاورزي خسارت دريافت كردند

 | 

"عباس رنجبر" گفت : بذر گندم مورد نياز گندمكاران استان را حدود ۷۰هزارتن اعلام كرد و افزود: بقيه بذر مورد نياز گندمكاران استان اردبيل ازطريق خود كشاورزان تامين مي‌شود. اين استان امسال با توليد ۲۲هزارتن بذر گواهي شده گندم رتبه چهارم كشوري را كسب كرد. مدير شركت خدمات حمايتي كشاورزي استان اردبيل افزود: اين مقدار بذر گواهي شده گندم، در ۱۷رقم مختلف توليد شد كه در مقايسه با پارسال ده درصد افزايش داشت. وي گفت : ۷۰درصد بذر گندم توليدي در مناطق گرمسيري و مابقي در مناطق سردسيري استان كشت مي‌شود. در فصل زراعي امسال ۳۱۰هزار هكتاراز اراضي استان اردبيل به كشت گندم اختصاص داشت كه ۶۰۰هزار تن محصول از اين اراضي برداشت شد.

 | 

مدير زراعت سازمان جهاد كشاورزي استان اردبيل اعلام كرد: ۲۵هزار هكتار از اين مزارع آبي و ۶۰هزار هكتار نيز جزو مزارع ديم گندم است. وي با اشاره به كشت ۱۷۰هزار هكتار گندم ديم، ۶۵هزار هكتار گندم آبي و ۳۵هزار هكتار جو در سطح مزارع استان در سال زراعي جديد خواستار مشاركت جدي كشاورزان استان در بيمه اين مزارع شد در سال زراعي جديد ۸۵هزار هكتار از مزارع گندم استان در برابر سوانح و حوادث طبيعي بيمه شد. علي عزتي افزود: . وي بيان كرد: خوشبختانه مهندسان ناظر طرح محوري گندم هم اكنون كشاورزان را براي بيمه مزارع خود ترغيب مي‌كنند و پيش‌بيني مي‌شود امسال بيمه محصولات و مزارع نسبت به سال گذشته بيشتر شود. وي گفت: كشاورزان استان پارسال براي بيمه محصولات خود ۳۰ميليارد ريال پرداخت كردند در حالي كه بعلت خشكسالي و سرمازدگي ۱۵۰ميليارد ريال از صندوق بيمه محصولات كشاورزي خسارت دريافت كردند. عزتي افزود: پارسال سهم كشاورز براي بيمه هر هكتار از مزارع ۳۸هزار و ۵۰۰ريال و سهم دولت ۴۵هزار ريال و ميزان پرداخت خسارت به هر هكتار ۸۰۰ هزار ريال بود كه در سال زراعي جاري سهم كشاورز به ۶۰هزار ريال و ميزان پرداخت خسارت براي هر هكتار به ۹۰۰هزار ريال افزايش يافت

 | 

گندم Triticum Sativum

در ابتدای هر کشتی بايد زمين را آماده نماييم . نکته مهم در آماده سازی بستر بذر با توجه به اينکه گندم به نشست خاک در بعد از رويش فوق العاده حساس است شخم را بايستی حدود يکماه قبل از کاشت انجاه دهيم . در مورد کاشت گندم بلافاصله بعد از انجام شخم های عميق خودداری کنيم گندم به نوع شخم حساسيت ندارد و بيشتر شخم سطحی را انجام می دهند . تسطيح خاک نيز يکی از مواردی است که بايد مورد توجه قرار گيرد زدن لولر بايستی همزمان باشد با عمليات تهيه زمين و بستر بذر زدن لولر باعث می شود که عمق بذر تنظيم شده باقی بماند و آبياری نيز تسهيل می گردد .

تاريخ کاشت در مناطق سردسير بايد دو ماه قبل از يخبندان ممتد باشد که در مهرماه می باشد . برای هر روز تاخير در کاشت ۱٪ به ميزان بذر اضافه می کنيم . زمانی بايد کشت شود که در زمان سرما به ۴ برگی رسيده باشد .

در مورد نياز کودی گندم بايد بگويم که برای تعيين دقيق آن نياز به آزمايش خاک می باشد .

ازت : بصورت نيترات جذب می شود و آمونيم و اوره فرمهای قابل جذب بعدی می باشد و اهميت کمتری دارد .تلفات گازی ازت بدليل نيترات زدايی و غرقاب بودن زمين می باشد و تلفات گازی آونياک بر اثر پخش در سطح خاک می باشد . برای کاهش تلفات بهتر است کود سرک را با آب حل کنيم و زمانی ک.د را در مسير آب قرار دهيم که نصف کرت يا فارو را آب رفته باشد . ۲۵۰ تا ۳۰۰ کيلو اوره در هنگام کاشت - پنجه زنی - ساقه رفتن و تشکيل سنبله مصرف می شود . بهتر در هنگام کاشت ۵۰ کيلو و در هنگام پنجه زنی و ساقه رفتن ۱۰۰ کيلو و در مرحله تشکيل سنبله ۵۰ کيلو در هکتار مصرف کنيم .

فسفر : فسفر تمايل به جمع شدن در سطح خاک دارد . فرم محلول فسفر بيشتر قابل جذب می باشد . ازت و فسفر در تعامل با هم می باشند . فسفر توسط نوک ريشه جذب می شود . فسفر را بهتر است با شخم به عمق خاک بفرستيم . ۱۵۰ - ۱۰۰ کيلو سوپر فسفات تریپل در هکتار نياز می باشد .

پتاسيم : کند جذب است . باعث بزرگ شدن دانه و افزايش کيفيت گندم و افزايش مقاومت به تنش خشکی و مقاومت به آفات و امراض می باشد . ۱۵۰ -۱۰۰ کيلو فسفات پتاسيم در هکتار نياز است .

علاوه بر عناصر پر مصرف گندم به عناصر کم مصرفی نيز احتياج دارد .

سولفات روی ۴۰ کيلو و سولفات آهن ۴۰ کيلو در هکتار نياز می باشد .

ارقام الموت٬ بزوستايا ٬ زرين و شهريار ارقام زمستانه می باشند که بايد از ۲۰ - ۱ مهر کاشته شوند . ارقام بک کراس روشن و الوند نيمه زمستانه هستند که بايد از ۲۰ مهر تا ۲۰ آبان کاشته شوند .

۱۸۰ تا ۲۲۰ کيلو بذر در هکتار نياز می باشد . نکته مهم در آبياری اين است که بايد در پاييز ۲ آب به گندم بدهيم .

داشت :

در مرحله داشت گندم يکی از مواردی که اهميت زيادی دارد مبارزه با علفهای هرز می باشد . چون گندم يک گياه باريک برگ می باشد علفهای هرز پهن برگ را به راحتی می توان کنترل نمود . برای کنترل آنها از سموم تو فور دی و گرانستار استفاده می

شود . در مصرف تو فور دی بايد دقت کنيم که زمان مصرف آنرا رعايت کنيم زيرا ممکن است که محصول خودمان نيز از بين برود . تو فور دی را بايد بعد از ۴ -۲ برگی گندم تا زمانی که بند دوم ساقه گندم تشکيل شده مصرف کنيم . و به ميزان ۲ - ۱.۵ ليتر در هکتار بايد مصرف کنيم .

گرانستار : ميزان مصرف ۲۰ - ۱۰ گرم در هکتار است . از مرحله ۲ برگی گندم تا تشکيل بند دوم ساقه بايد مصرف شود . آزمايشات نشان می دهد که اختلاط اين دو سم با هم نتيجه بهتری می دهد به اين صورت که ۱۳- ۱۰ گرم گرانستار + ۱- ۷. ليتر

تو فور دی به هم مخلوط شود و مصرف گردد .

برای از بين بردن علفهای باريک برگ مثل يولاف از سمومی مانند آونج به ميزان ۴ ليتر در هکتار در مرحله پنجه زنی گندم استفاده می شود و قابل اختلاط با تو فور دی می باشد . تاپيک علفهای يولاف و لوليم را کنترل می کند . رای گندم مصرف می شود و با گرانستار قابل اختلاط است و به ميزان ۱ ليتر در هکتار مصرف می شود .

ايلوکسان : بهترين لوليم کش است و چچم را کنترل می کند . به ميزان ۲.۵ ليتر در هکتار استفاده می شود .

پوماسوپر : يولاف را کنترل می کند و در گندم و جو استفاده می شود به ميزان ۱- ۶. ليتر در هکتار و با گرانستار قابل اختلاط است .

نکته : علف کشهای باريک برگ را بايد قبل از پنجه زنی علف هرز مصرف کنيم .

آفات و بياريها :

سن گندم : سن کندم در دو مرحله خسارت می زند . اولين مرحله سن مادر است که در بهار هنگامی که دما به حدود ۱۰ درجه می رسد از مخفی گاه زمستانه خود بيرون می آيد و به مزارع حمله می کند. سن مادر از برگها و جوانه انتهايی تغذيه می

کند و باعث از بين رفتن گندم می شود . برای مبارزه بايد به جمعيت آن در مزرعه دقت کرد در مزارعی که بيشتر از ۳ تن عملکرد دارند تعداد ۵- ۴ سن مادر در متر مربع را بايد مبارزه نمود . بعد از تغذيه سن مادر در پشت برگها تخم گذاری می کند که سن پوره خارج شده از تخمها با مکيدن شيره دانه ها باعث خسارت می شوند . که در مزارع بابيش از ۳ تن عملکرد تعداد ۷ - ۶ پوره در متر مربع را بايد مبارزه نمود . برای مبارزه از سم فنيتريتيون و فنتيون به ميزان ۱.۲ ليتر در هکتار مصرف می شود .

شته روسی : علايم حمله آن به گندم به اين صورت است که کندم بنفش می شود و کوتوله باقی می ماند و به خوشه نمی رود . برگ در امتداد رگبرگها بنفش می شود .برای مبارزه با آن در زمان مبارزه با سن گندم آن نيز کنترل می شود .

ديگر آفات گندم خسارت چندانی نمی زنند و در هنگام مبارزه با سن گندم کنترل می شوند .

از بيماريهای گندم می توان به سياهک آشکار اشاره نمود : بوته های بيمار قوی تر و رشد سريعی دارند . عامل بيماريزا روی گل فعاليت دارد و سنبله را به يک توده سياه تبديل می کند . توسط باد پراکنده می شود برای مبارزه با آن از سموم ويتاواکس و کاربندازيم بصورت پودر وتابل قابل حل در آب و به ميزان ۲۰۰ گرم برای ۱۰۰ کيلو بذر استفاده می شود .

سياهک پنهان : علايم آن شامل کوتاه ماندن ساقه و کاهش برگها و کوچک ماندن برگها است و رنگ برگها در سطح گره فوقانی به آبی مايل به سبز تبديل می شوند .سنبله ها کوتاهتر يا دراز تر هستند در هنگام خرمنکوبی دانه های آلوده

شکسته و قارچ روی دانه های سالم ميريزد و آنها را آلوده می کند و يا در خاک ميريزد که تا ۱ سال قوه ناميه خود را حفظ می کند .که از زمان جوانه زنی فعاليت آن شروع می شود . برای مبارزه با آن بايد بذور را با سموم ويتاواکس و کاربندازيم به ميزان ۲۰۰ گرم در ۱۰۰ کيلو بذر صدعفونی نمود .

سفيدک سطحی : اگر در اواخر فروردينتا اوايل خرداد بارندگی زياد باشد بروز می کند . ابتدا در قسمتهای پايينی در سطح پهنک و نزديک رگبرگها لکه های پراکنده٬ کوچک و کشيده با پوشش تار عنکبوتی سفيد ظاهر می شود که با افزايش ضخامت خاکستری و قهوه ای روشن می شود . برای مبارزه بايد از ارقام مقاوم استفاده نمود و از ارکيبات گوگردی يا کاراتان ستفاده نمود .

گندم معمولا هر ۱۵ -۱۰ روز يکبار بايد آبياری شود . که معمولا گندم به ۵ آب نياز دارد که شامل خاک آب که اولين آبياری را می گويند و دوم در هنگام پنجه زنی و سوم در هنگام ساقه رفتن و چهارم هنگام گلدهی و آخر در هنگام دانه بستن می باشد .

برداشت :

هنگامی که دانه ها سخت شدند که ديگر با ناخن تقسيم نمی شدند و رطوبت دانه ۱۴٪ می باشد هنگام درو می باشد . برای برداشت بايد از کمباين های که معاينه فنی شده اند استفاده شود که بهتر است نو باشند و ريزش بيشتر از ۵٪ نداشته باشند .

در پايان اميدوارم که اين مطالب مورد استفاده شما قرار بگيرد

 

 | 

ويژگي هاي گیاه گندم:

گندم، گل آذین سنبله‌ای دارد. از هر گره آن معمولاً یک سنبلچه متشکل از دو گلوم و سه گلچه به وجود می‌‌آید. گاهی تعداد گلچه ها به 9 هم می‌‌رسد. دانه گندم بین دو پوشش قاشق مانند به نام های پوشک بیرونی (لما) و پوشک درونی (پالئا) قرار گرفته است.برگ های گندم مانند برگ های سایر غلات (به جز ذرت و ارزن)، نازک و کم عرض بوده و زبانه‌های کوچکی دارند. میوه گندم با توجه به گونه آن، 3 تا 10 میلیمتر طول و 3 تا 5 میلیمتر هم قطر دارد و شامل این بخش هاست

گیاهک: یا رویان که تقریباً 5/2 درصد وزن دانه را تشکیل می‌‌دهد و سرشار از پروتئین و چربی است که این بخش را معمولاً در تهیهٔ آرد گندم جدا می‌‌کنند.

 سبوس: همان پوستهٔ دانه است و تقریباً 14 درصد از وزن دانه را تشکیل می‌‌دهد. سبوس را هم همچون گیاهک در مرحلهٔ آرد سازی از دانه جدا می‌کنند و معمولاً برای خوراک دام مورد استفاده قرار می‌‌گیرد

. آندوسپرم: حاوی مواد نشاسته‌ای دانه گندم است و تقریباً 83 تا 87 درصد از کل دانه را شامل می‌‌شود. آندوسپرم دارای دانه‌های نشاسته‌ای و مواد پروتئینی می‌‌باشد که دانه‌های نشاسته آن بوسیله گلوتن که یکی از پروتئین های موجود در دانه است، بهم چسبیده اند. میزان گلوتن موجود در دانه بر حسب نوع و نژاد گندم تفاوت می‌‌کند. همین میزان گلوتن گندم است که مرغوبیت آن را تعیین می‌‌نماید. گندم های قرمز سخت بهاره و پاییزه گلوتن بیشتری دارند و به همین دلیل، ارزش تهیه نان از آنها بیشتر است. چون خمیر حاصل از آردی که از لحاظ گلوتن غنی است، به دلیل داشتن حالت کشدار، قادر است که گازهای ناشی از تخمیر را بیشتر در خود نگهدارد و برای همین، خمیر بهتر ورآمده و حجمش بیشتر می‌‌گرددآب و هوای مناسب برای رشد گندمشرایط ایده آل برای رشد گندم، آب و هوای خنک در دوره رشد رویشی، آب و هوای معتدل در دوران تشکیل دانه و آب و هوای گرم و خشک در زمان برداشت محصول می‌‌باشد. بنابراین در مناطقی که زمستان های سخت دارند، کشت گندم با مشکلاتی از قبیل سرمازدگی زمستانی مواجه می‌‌شود. البته باید بدانیم که گندم در برابر خشکی مقاومت چندانی ندارد و نمی‌تواند به مدت طولانی، خشکی و کم آبی را تحمل نماید. اما قادر است خود را با شرایط خشک تا حدی تطبیق داده و با تشکیل یاخته‌های کوچکتر که در نهایت سبب تشکیل برگ های کوچک و در نتیجه روزنه‌های کوچکتر می‌‌شود، سطح تعریق را کاهش دهد و از اثرات سوء کم آبی تا حدی محفوظ بماندانواع گندم معمولاً گندم ها را به دو دسته کلی گندم بهاره و گندم پاییزه تقسیم بندی می‌‌کنند. این دو نوع علاوه بر آن که دانه هایشان از نظر رنگ، بافت، شکل و... با هم فرق دارد شرایط رشد و نمو آنها نیز با هم تفاوت می‌‌کند. این دو نوع گندم را در دو زمان مختلف در سال کشت می‌‌نمایند. دانه گندم، دارای شیاری است که در طول دانه قرار می‌‌گیرد. عمق این شیار در گندم های پاییزه زیاد و در گندم های بهاره کم است. طرفین این شیار در گندم های بهاره گرد و در گندم های پاییزه گوشه دار می‌‌باشدگندم بهاره گندم بهاره: گندم بهاره همان طور که از نامش پیداست، در اوایل بهار کاشته می‌‌شود. پس از جوانه زدن، گیاه جوان در بهار و اوایل تابستان رشد نموده و محصول آن را تا اواخر تابستان برداشت می‌‌کنند. گندم بهاره را معمولاً در نواحیی کشت می‌کنند که گندم پاییزه نمی‌تواند در برابر سرمای سخت زمستانی آن مناطق، مقاومت نماید. البته میزان محصول دهی گندم پاییزه از بهاره بیشتر است. معمولاً پس از تهیه بذر و زمانی که دمای خاک به یک درجه سانتی گراد بالای صفر رسید، گندم بهاره را می‌‌کارند. اگر شرایط آب و هوایی اجازه دهد می‌‌توان گندم را زودتر هم کاشت تا دوره رشد آن طولانی تر شده و میزان محصول دهی آن بیشتر شود

گندم پاییزه گندم پاییزه: این نوع گندم در نیم کره شمالی، در فصل پاییز موقعی که دمای خاک از 13 درجه سانتی گراد کمتر باشد کشت می‌‌شود. ابتدا بذر گندم پاییزه جوانه می‌‌زند. سپس در فصل زمستان، گیاه به صورت گیاه جوان کوچکی باقی می‌‌ماند و با آغاز فصل بهار، مجدداً رشد و نمو خود را آغاز می‌‌کند. معمولاً در یکی از ماه‌های خرداد، تیر یا نهایتاً مرداد، دانه می‌‌رسد و آماده برداشت می‌‌شود.

گندم بهاره برای آن که به مرحلهٔ گل دهی برسد، باید به مدت طولانی در معرض هوای سرد قرار گیرد. اگر گندم پاییزه را در بهار بکارند، چون دورهٔ سرما را پشت سر نمی‌گذارد، نمی‌تواند گل آذین خوبی تشکیل دهد.

گندم های پاییزه به نسبت گندم های بهاره ریشه‌های عمیق تر و پرپشت تری دارند که تا 200 سانتی متر در خاک نفوذ می‌‌کنند. این امر ناشی از آن است که گندم های پاییزه فصل رشد طولانی تری دارند.

شرایط مناسب برای رشد گندم

خاک: خاک شنی و رسی عمیق با زهکشی خوب، برای رشد گندم مناسب است. اصولاً میزان عملکرد گندم در شرایط دیم (آبیاری با باران)، در خاک های ریز بافت بیشتر است، چون این قبیل خاک ها قادرند آب را بهتر و به مدت طولانی تر در خود نگهدارند. اما در شرایط آبی (که کشاورز خود گیاه را آبیاری می‌‌کند)، معمولاً گندم زیاد تحت تأثیر بافت خاک خود قرار نمی‌گیرد. آب: گندم هم مانند سایر گیاهان نمی‌تواند در خاک خشک جوانه بزند. گندم بهاره به دلیل ذخیره شدن رطوبت زمستانی درخاک، همواره رطوبت مورد نیاز خود را دارد. اما رطوبت خاک گندم های پاییزه معمولاً فرایند جوانه زنی را با مشکل مواجه می‌‌نماید. اگر برای جوانه زنی یا رشد اولیهٔ جوانه، خاک رطوبت کافی نداشته باشد بذرها ممکن است بپوسند یا در معرض صدمات ناشی از سرما قرار گیرند.

رشد گندم گیاه گندم و دیگر انواع غلات، مانند بسیاری از گیاهان دو مرحله رشد دارند: رویشی و زایشی. جوانه زنی، سبز شدن و پنجه زدن جزء مرحله رویشی و ساقه رفتن و تشکیل گل آذین و دانه جزء مراحل زایشی گیاه می‌‌باشد. برای کنترل و تنظیم رشد گندم، از مواد تنظیم کننده رشد استفاده می‌‌کنند. یکی از این مواد سیکوسل (با نام تجاری CCC ) است. نام علمی این ماده شیمیایی، 2- کلرو اتیل متیل آمونیوم کلرید است که:

غشاء یاخته گندم را زیاد می‌‌کند. تعداد دسته‌های آوندی در ساقه را زیاد می‌‌کند. رشد ریشه را افزایش داده و مقاومت بوته‌های گندم در برابر خشکی را زیاد می‌‌کند. کارآیی گندم در مصرف آب را بالا می‌‌برد. پس می‌‌توان گندم را در مناطق کم باران هم کاشت و محصولی به خوبی محصول نواحی پرباران، تولید نمود. مقاومت گندم را نسبت به شوری خاک زیاد می‌‌کند. بهتر است که از کودهای نیتروژن و فسفردار برای رشد گندم استفاده شود. پتاسیم هم برای رشد گیاه گندم لازم است.

آفات و بیماری های گیاه گندم

زنگ، که عاملی به نام Puccinia آن را ایجاد می‌‌کند، مهم‌ترین بیماری گندم به شمار می‌‌رود که شامل زنگ ساقه، زنگ برگ، زنگ خطی و زنگ نواری می‌‌شود. شرایط محیطی مساعد برای ایجاد این نوع آفت، آب و هوای گرم تا گرم مرطوب می‌‌باشد. تشکیل حفره‌های قرمز یا سیاه که حاوی اسپورهای تولید مثل در سطح ساقه، برگ، غلاف و... هستند از علائم این بیماری می‌‌باشند. این قارچ ها از کارآیی گیاه در مصرف آب می‌‌کاهند، بافت های گیاه را تخریب می‌کنند و تعداد دانه‌های موجود در سنبله را مانند زمانی که گیاه به کمبود آب دچار شده، کاهش می‌‌دهند.
سیاهک، یکی از بیماری های قارچی گندم است که می‌‌تواند به صورت سیاهک آشکار، سیاهک برگ، سیاهک پنهان معمولی و... ظاهر گردد. سیاهک پنهان، مهم‌ترین و رایج‌ترین و در عین حال، مخرب‌ترین نوع سیاهک است که خسارت زیادی مخصوصاً به گندم پاییزه وارد می‌‌آورد.

بجز اینها، پوسیدگی جوانه و ریشه هم بیماری هایی هستند که قارچ ها آنها را به وجود می‌‌آورند و این بیماری ها هم خسارات زیادی را به محصول گندم وارد می‌‌کنند. در گذشته، ضدعفونی نمودن بذر با ترکیبات جیوه‌ای تا حدی از این بیماری ها جلوگیری می‌‌نمود، اما امروزه اغلب از کاربامات و هگزا کلرو بنزن برای نابودی این بیماری ها استفاده می‌‌کنند.

زمان برداشت محصول

زمان برداشت گندم تحت تأثیر عواملی از جمله بارندگی، رطوبت نسبی، دمای هوا و همچنین رسیدن دانه قرار می‌‌گیرد. برداشت گندم در ایران از اوایل بهار (در مناطق گرمسیری) آغاز شده و تا اواخر تابستان (در مناطق سردسیری) ادامه دارد.امروزه در سراسر جهان از وسایل مکانیکی خاصی برای برداشت گندم استفاده می‌‌نمایند، ولی هنوز هم گندم به طریق سنتی که کند و پر هزینه است، برداشت می‌‌شود. در روش سنتی، بوته‌های گندم را از فاصلهٔ چند سانتی سطح خاک، درو نموده و به صورت دسته‌های کوچک در می‌‌آورند. سپس این دسته ها را به خرمنگاه منتقل نموده و طی مراحل خاصی می‌‌کوبند. زمان صحیح برداشت گندم، وقتی است که رطوبت دانه بین 14 تا 16 درصد باشد.

موارد مصرف گندم مواد مغذی آن

بر خلاف سایر غلات، گندم را می‌‌توان از طرق مختلف از جمله در تهیهٔ نان، بیسکوییت، شیرینی، کیک، اسپاگتی، ماکارونی و... مورد مصرف قرار داد. از گندم در صنایع کاغذ سازی، چسب سازی و همچنین در تهیهٔ پودرهای لباسشویی هم استفاده می‌‌گردد. از سبوس و کاه آن نیز به عنوان خوراک دام استفاده می‌‌کنند.

انواع مختلف گندم برای مصارف مختلف مورد استفاده قرار می‌‌گیرند. مثلاً گندم های نرم بهاره یا پاییزه برای مصرف در صنایع بیسکوییت سازی، شیرینی پزی و کیک پزی مناسبند، در حالی که از گندم های سخت پاییزه و بهاره در نانوایی استفاده بیشتری دارند. آردی که در تهیهٔ شیرینی و کیک و بیسکوییت استفاده می‌‌شود، باید نرم و ریز بوده و همچنین پروتئین کمتر و قدرت جذب آب کمتری هم داشته باشد. برعکس، آرد مرغوب برای تهیهٔ نان، باید پروتئین بیشتری داشته باشد و ظرفیت جذب آب آن هم بیشتر باشد. چنین آردی به هنگام تهیهٔ خمیر، زیاد احتیاج به ورزدادن نداشته و در کمترین زمان، ورمی آید. به علاوه چون میزان پروتئین آن زیادتر است، حجم نان به دست آمده از آن بیشتر می‌‌شود. میزان گلوتن آرد نانوایی باید 5/11 تا 13 درصد باشد.

گندم های سخت بهاره و پاییزه، پروتئین بیشتر و گندم های نرم و سفید، پروتئین کمتری دارند. میزان مواد دانه گندم از جمله پروتئین، چربی، نشاسته، سلولز و... در انواع مختلف گندم متفاوت می‌‌باشد. پروتئین های موجود در آندوسپرم، متشکل از گلیادین و گلوتنین می‌‌باشند. این پروتئین ها از آلبومن، گلوبولین، پروتئوزها و نوکلئوپروتئین ها تشکیل یافته اند. این دو نوع پروتئین در مجاورت آب به گلوتن تبدیل می‌‌گردند. وجود همین گلوتن است که سبب برتری گندم نسبت به سایر غلات شده است.


تهیه آرد گندم

تهیه آرد گندم دارای مراحل مختلفی است. ابتدا گندم را شسته و سپس خشکش می‌کنند تا کلیهٔ مواد خارجی از آن جدا شود. برای جدا نمودن پرزها و کرک ها از سطح دانه، آنها را صیقل می‌‌دهند. برای سفت شدن سبوس و جدا شدن راحت آن از دانه، دانه ها را دوباره خیس کرده و نشاسته موجود در آندوسپرم را برای آسیاب نمودن، آماده می‌‌کنند. سپس دانه‌های گندم را روی غلتک قرار می‌‌دهند و بدون خرد شدن، دانه ها را له می‌‌کنند. در مرحله دیگری، سبوس و گیاهک از آندوسپرم نشاسته‌ای جدا می‌‌گردد. آندوسپرم را پس از خرد و نرم کردن، از الک های پارچه‌ای ریز بافت عبور می‌‌دهند. آرد گندم به این طریق تهیه می‌‌شود. این آرد تقریباً 75 تا 80 درصد وزن دانه گندم می‌‌باشد. اغلب آرد را با مواد سفید کننده سفید می‌کنند و گاهی به آن ویتامین ها یا مواد معدنی دیگری اضافه می‌‌نمایند تا ارزش غذایی آن بیشتر شود.

امروزه می‌‌توان آردهای گندم مختلف تولید نمود. اگر سبوس و گیاهک را از آندوسپرم جدا نکرده و در تهیه آرد از این بخش ها هم استفاده کنند، رنگ آرد تیره تر می‌‌شود، در عوض ارزش غذایی چنین آردی خیلی بیشتر از آرد سفیدی است که سبوس و گیاهک ندارد. البته اغلب افراد این آرد تیره را دوست ندارند. معمولاً از سبوس در تهیهٔ غذای دام استفاده می‌‌گردد.

 

 | 

دوره های باز آموزی مهندسین ناظر طرح محوری گندم در مباحث ، آموزش بزرگسالان ، کیل گیری و کنترل ضایعات ، مدیریت آب ، مبارزه با علف های هرز (سموم علف کش)، تغذیه گیاهی ، GPS ، کنترل بیماری های گیاهی و عملیات ذخیره و حفظ رطوبت خاک در طول  روز های یکشنبه تا پنج شنبه این هفته (19/11/85 15/11/85 ) در ساختمان شماره 2 جهاد کشاورزی واقع در کیوی سفلی برگزار می شود. مبحث مبارزه با علف های هرز (سموم علف کش) با حضور دکتر نوری قنبلانی به عنوان مدرس باعث خوشحالی مهندسین ناظر این شهرستان شد. دکتر نوری قنبلانی در حال حاضر به عنوان تنها استادکامل در  دانشگاه محقق اردبیلی مشغول به تدریس در دوره های کاردانی کارشناسی کارشناسی ارشد و دکترا هستند. دکتر نوری قنبلانی امسال به عنوان استاد برتر در سطح کشور برگزیده شدند. ایشان فارغ التحصیل رشته حشره شناسی از کشور آمریکا هستند.

 | 

تاریخچه گندم

گندم جزء اولين گياهان زراعي مي‌باشد كه اهلي شده و توسط انسان كشت گرديده است. تاريخچه اهلي كردن گندم  احتمالاً به 12000 تا 18000 سال قبل از ميلاد برمي‌گردد و شايد شروع آن با جمع‌آوري بذر اجداد وحشي گندم فعلي صورت گرفته باشد.

درباره گندم تاريخچه كاملاً صحيح و روشني در دست نمي‌باشد. عمركشت و كار را براي گندم حدود 10000 سال تصور مي‌كنند. براي گندم‌هايي كه از حفاريهاي ژارمو (Jarmo)  نزديك سليمانيه در عراق به دست آمده است به كمك كربن راديو اكتيور توانسته‌اند در حدود ده هزار سال عمر تعيين كنند.

حدس زده ‌مي‌شود كه جنوب غربي آسيا مبداء گندم است. روي تابلوهاي برنزي قرن 19 قبل از ميلاد كه از سوريه بدست آمده است طريقه خردكردن گندم و تبديل آن به نان مشاهده شده است.

هرودوت تاريخ‌نويس يوناني، در گزارشهاي مربوط به قرن پنجم قبل از ميلاد به تهيه نان در مصر اشـــاره كرده است. گورهاي امتداد رودخانه نيل ديوارهايي دارد كه طرزكشت و كار، برداشت، ‌آسياب كردن گندم و بالاخره تهيه نان را در آن زمان نشان مي‌دهد. آب وهواي نسبتاً گرم عصر حجر موجب كشت غلات گوناگوني مانند گندم، جو و ارزن شد.

مسلم است كه بشر اوليه غلات را مطابق روشهاي امروزي مورد استفاده نانوايي قرار نمي‌داده است بلكه براي استفاده غذايي، از دانه‌هاي‌ گياهان غلات بصورت برشته يا دمي و از دانه‌هاي خردشده و آرد شده آنها بصورت هريره استفاده مي‌كرده است.

هربرت هوور (Herbert Hoover) در سال 1943 راجع به اهميت نان در جنگ چنين گفته است  «اولين كلمه‌اي كه در جنگ از آن سخن به ميان آمده است اسلحه و آخرین آن نان بوده است ».

در تمام وعده‌هاي غذايي ملاحظه ‌مي‌شود كه هيچ نوع غذايي نيست كه گندم يا فرآورده‌هاي آردي گندم در آن بكار نرفته باشد. بنابراين، نان ارزش و اهميت غذايي خود را از قديم تا بحال كاملاً حفظ كرده است.

تاريخچه تحقيقات گندم در ايران

از اواخر سال 1309 آزمايشهاي مقدماتي غلات و ازدياد بذر در مزارع آزمايشي باغ فردوس دانشكده كشاورزي كرج انجام شد. سال1314، بنگاه اصلاح و تهيه بذر در ايران در كرج تأسيس گرديد و ابتدا مسئوليت

آنرا دكتر شنيدر  (Schneider) آلماني برعهده گرفت كه مدت 6 سال از طرف اداره كل فلاحت وقت در اين قسمت باقي ماند. نامبرده از اواخر سال 1315 ، نسبت به تهيه واريته‌هاي مختلف گندم مناسب با آب و هواي مناطق معتدل و گرمسير اقدامات لازم بعمل آورد. واريته‌هاي گندم شاه پسند، اميد، روشن،چهار هزار و هشتصد و بیست و واريته جو كاليفرنيا براي منطقه كرج و واريته‌هاي گندم ريحاني، ايتاليايي و طبسي براي منطقه ورامين ازدياد و در بين كشاورزان توزيع شد.

طبق گزارش علي اصغرپور، در سال 1330وزارت كشاورزي با كمك اداره همكاريهاي فني ايران و آمريكا به تهيه و توزيع واريته‌هاي اصلاح شده گندم شاه پسند، ايتالياتي، ريحاني و جو كاليفرنيا اقدام كرد.

بذرهاي مادري واريته‌هاي مذكور در مؤسسات اصلاح بذر كرج و وارمين تهيه شد و مراحل اوليه ازدياد بذر در كرج و ورامين انجام گرفت. پس از ازدياد اوليه، بذرهاي مزبور را با گندمهاي نامرغوب محلي در شهرستانها و بخشهاي كشاورزي تعويض مي‌كردند و گندم محلي را به اداره غله محل مي‌فروختند. ضرر و زيان حاصل از تعويض بذرهاي مرغوب با بذرهاي بومي از محل اعتبارات اداره همكاريهاي فني ايران و آمريكا تأمين میشد. اين روند از سال 1330 تا 1336 ادامه داشت و دراين مدت حدود 2025 تن گندم و جو در نقاط مختلف كشور با گندمهاي محلي تعويض گرديد.

از سال 1331 تا 1333 ، دكتر هرمن‌كوكوك ( Herman kukuck ) آلماني، ‌مسئول انجام آزمايشهاي به نژادي غلات در ايران شد. درسال 1335، كميته غله وزارت كشاورزي كه باعضويت كارشناسان سازمان خواربار وكشاورزي سازمان ملل متحد (FAO) و اصل چهارتشكيل شده بود، تصميم گرفت توزيع بذر مرغوب را بين كشاورزان به مقدار زياد توسعه دهد و برنامه‌اي براي تهيه بذر گواهي شده تنظيم كند.

از سال 1333 تا 1347، پروفسور مودرا ( Mudra ) متخصص و كارشناس اصلاح غلات از طرف FAO مسـئول بررســيـهاي به نژادي غلات در ايران شد و از سال 1347 به بعد دكـتر روگـنـر( Rogner ) آلماني متخصص و كارشناس غلات در مركز اصلاح غلات مشغول انجام وظيفه شد. واریته های گندم شاه پسند ، ریحانی، ایتالیایی ،طبسی و 4820 در سال های 1336 و 1337 به صورت بذر گواهی شده در بین کشاورزان توزیع شد.

واریته شعله  در سال های 1337 و 1338به صورت بذر مادری و گواهی شده  در آمد. واریته آذر در سال 1338 و 1339 و واریته روشن در سال های 1340 و 1341 بصورت بذر  مادری و گواهی شده شناخته شدند.

اولين فرد ايراني كه در ايران شروع به اصلاح غلات كرد مرحوم احمد حسين عدل، وزير سابق كشاورزي بود. سپس مهندس منصور عطايي، استاد دانشگاه،بیش از سی سال روي گندمهاي بومي نـقاط مخـتلف كشـورتـحـقـيق كرد كه بر اثر آن از بين توده‌هاي گندمهاي مختلف واريته‌هاي پرمحصول و مرغوبي مانند شاه‌پسند، عطايي و شاهي جهت توزيع و تكثير، انتخاب و معرفي گرديد و در دسترس كشاورزان قرار گرفت. اولين واريته گندمي كه  در ايران اصلاح و در دسترس كشاورزان گذاشته شد رقم شاه‌پسند بود كه اين كار توسط آقاي مهندس منصور عطایی در دانشکده کشاورزی کرج در سال هزار و سیصد و بیست و یک انجام شد.

از سال 1325 ،کلیه فعالیت های به نژادي غلات در ايستگاههاي كرج و ورامين متمركز شد و آقاي مهندس اسماعيل قره‌باغي رئيس بنگاه اصلاح وتهيه بذر به فعاليتهاي تحقيقاتي خود در خصوص انتخاب واريته‌هاي مرغوب و پرمحصول گندم پرداخت و در همين سال برنامه دورگ‌گيري واريته‌هاي گندم آغازشد.

همکاری های علمی و تحقیقاتی مرکز بین المللی simmytبا ایران در سال 1345 در بخش تحقیقات غلات آبی موسسه اصلاح و تهیه نهال و بذر شروع گردید.

 

 | 

مقدمه:

ماشین کمباین غلات در صورتیکه صحیح تنظیم شده و واحدهای مختلف آن بخوبی کارکنند نتایج کار بشرح زیر می باشد.

·         ماشین کمباین می تواند با حداکثر ظرفیت خود در مزرعه کارنماید.

·     محصول برداشت شده در مخزن ، دانه شکسته کم داشته (حداکثر یک درصد) و مخلوط با بذر علف هرز و خوشه های نیمکوب نمی باشد.

·         دانه و خوشه ریخته شده در سطح زمین برداشت شده کم است.

·        دانه مخلوط با کاه کلش خروجی از کمباین حداقل می باشد.

·        محموع ریزش و ضایعات دانه انتهای کمباین و واحد درو حداکثر 3 تا 5 درصد میزان محصول در هکتار می باشد.

 

انواع ریزش و ضایعات محصول که با کمباین برداشت می شوند.

·    دانه و خوشه در سطح زمین برداشت شده مشاهده می گردد که مربوط به ضایعات واحد درو و ریزش طبیعی محصول و ریزش بدنه کمباین می باشد.

·        خوشه های کاملاً کوبیده نشده و دانه شکسته در مخزن دیده می شوند که مربوط به صحیح کار نکردن واحد کوبنده کمباین است .

·        دانه مخلوط با کاه و دانه با پوسته از انتهای کمباین خارج می شوند که مربوط به ضایعات غربالها است.

·        دانه مخلوط با کلش از کمباین خارج می شود که در ارتباط با صحیح کارنکردن واحد کاه پرانها می باشد.

لوازم مورد نیاز جهت ارزیابی نتیجه کار کمباین و تعیین ریزش و ضایعات

·    کادر چوبی با ابعاد مفید داخلی 33.5*60 سانتیمتر ، ضخامت دیواره کادر 2 سانتیمتر ، ارتفاع بدنه کادر چوبی 10 سانتیمتر و کف کادر چوبی با تور سیمی ریز پوشیده شده ، بطوریکه محموعاً تشکیل یک سینی را می دهد و مساحت مفید داخلی آن 2016 سانتیمتر مربع و یا تقریباً 2/0 مترمربع است که در محاسبات منظور می گردد.

·    کادر فلزی از جنس آهن پروفیل سبک به ضخامت 2 سانتیمتر با ابعاد مفید داخلی 38.5 *65 سانتیمتر و مساحت مفید داخلی 2502 سانتیمتر مربع و یا تقریباً 25/0 مترمربع که در محاسبات منظور می گردد .

توضیح اینکه کادر فلزی باید بنحوی ساخته شود که کادر چوبی کاملاً در داخل آن قرار گرفته و خارج شود.

-  ترازوی دقیق با دقت توزین یک گرم

·         متر 30 یا 50 متری

·        قیچی باغبانی ، داس

·        پارچه برزنتی با ابعاد تقریبی 4*2 متر مربع جهت جمع آوری نمونه ها و کوبیدن و جداسازی دانه و کاه

·        گونی حداقل دو عدد

·        وسیله توزین و یا نیروسنج فنری دستی

·        پیمانه و یا حلب بیست لیتری و چهار لیتری جهت پیمانه کردن نمونه ها و تعیین میزان محصول در هکتار

روش اجرایی اندازه گیری ضایعات

o       ریزش طبیعی:

o     دانه و خوشه که تحت تاثیر خصوصیات ژنتیکی و عوامل جوی مانند خشکی دانه ، باد قبل از شروع کار کمباین در مزرعه در سطح زمین ریخته شده به اضافه خوشه های غیر عادی که روی ساقه های کوتاه تشکیل و کمباین عملاً قادر به برداشت آنها نمی باشد ریزش طبیعی محسوب می شوند.جهت اندازه گیری ریزش طبیعی از کادر فلزی به ابعاد 38.5*65 سانتیمتر مربع با مساحت مفید 25/0 مترمربع استفاده می شود و کادر فلزی در چهار نقطه مزرعه قرار داده      می شود و نقاطی که کادر گذارده می شو ند باید در کنار مسیر حرکت کمباین انتخاب شوند تا در اندازه گیریهای بعدی تاثیر نداشته باشد.

    ساقه و خوشه نقاط مورد عمل نمونه برداری که در داخل کادر فلزی قرار می گیرند با آرامی با قیچی بریده شده و از محدوده کادر خارج می نمایند تا دسترسی به سطح زمین مزرعه جهت بازدید وضعیت سطح زمین از نظر ریزش دانه و خوشه میسر باشد.در داخل کادر خوشه و دانه ها در حد امکان جمع آوری و توزین می شوند و در صورتیکه جمع آوری دانه مشکل باشد دانه های روی زمین شمارش و وزن آنها از محاسبه وزن هزار دانه نمونه محصول محاسبه می گردد .

    خوشه های کوتاه که کمباین قادر به برداشت آنها نیست بریده و توزین شده و جزء ریزش طبیعی منظور می گردند.

ریزش انتهای کمباین

ریزش انتهای کمباین مربوط به صحیح کار نکردن واحدهای کوبنده ،غربالها و کاه پرانها می باشد. جهت اندازه گیری این نوع ریزش ها در زمان مناسب که رطوبت محصول در اثر شبنم صبحگاهی زیاد نیست اقدام می شود .

ابتدا کمباین مورد نظر در مزرعه کار عادی برداشت را شروع می نماید و راننده از صحیح و عادی کار کردن واحدهای کمباین اطمینان حاصل می نماید .

گروه مسئول اندازه گیری ریزش با استفاده از کادر بابعاد 33.5*60 سانتیمتر و با مساحت مفید 2/0 مترمربع کار اندازه گیری را شروع و انجام می دهند ،بدین ترتیب که راننده کمباین بکار عادی خود ادامه داده و مسئول اندازه گیری کادر چوبی را با یک حرکت سریع بلافاصله در وسط و پشت چرخهای عقب کمباین روی زمین برداشت شده قرار می دهد بطوریکه طول بزرگ کادر در جهت عمود بر جهت حرکت کمباین باشد.

پس از اینکه مواد خروجی کمباین داخل کادر چوبی ریخته شد و دنباله کمباین از روی کادر چوبی گذشت و دسترسی به کادر چوبی امکان پذیر شد،کادر فلزی که ابعاد آن بزرگتر از کادر چوبی است در اطراف کادر چوبی قرار داده      می شود و به آرامی کادر چوبی با محتویات آن که از خروجی کمباین در داخل آن ریخته شده است از محل خارج می شود و در صورت نیاز جهت جابجا نشدن محتویات کادر چوبی کلشهای بلند که از کادر بیرون می باشد با قیچی بریده می شوند .

کادر فلزی در روی زمین برداشت شده برای اندازه گیری  میزان ریزش واحد درو و ریزش طبیعی نگهداری می شود .

محتویات داخل کادر چوبی که کف آن با تور سیمی ریز پوشیده ممکن است شامل کلش بلند ، پوسته دانه ، کاه ، دانه سالم ، دانه شکسته ، خوشه های نیمکوب وتخم علف هرز باشد که هر یک از مواد فوق معرف ضایعات و ریزش واحد مربوط به بخود می باشد.

 

·        وزن کل ریزش دانه انتهای کمباین تشکیل شده از وزن دانه سالم ، دانه شکسته ، دانه موجود خوشه های نیمکوب .

·        وزن ریزش دانه واحد خرمنکوب کمباین شامل وزن دانه های شکسته ، دانه های موجود در خوشه های نیمکوب می باشد.

·        وزن ریزش دانه واحد غربالها و کاه پرانی شامل دانه سالم در نمونه جمع آوری شده می باشد.

·        نرمه کاه ، کاه ، بذر علفهای هرز و بقایای علف هرز در مخزن کمباین مربوط به ضایعات غربالها می باشد.

·        دانه های شکسته د رمخزن کمباین مربوط به ضایعات واحد کوبنده است .

جهت محاسبه کل ریزش دانه انتهای کمباین که به واحدهای مختلف کمباین مربوط است پس از جداسازی دانه ها و تمیز کردن آنها در روی پارچه برزنتی دانه های بدست آمده توزین و معدل آنها محاسبه و نسبت به عرض مفید کمباین وضلع بزرگ کادر چوبی وزن بدست آمده تصحیح خواهد شد چون برش در تمام طول تیغه انجام شده ولی جمع آوری نمونه در طول کمتر انجام شده است.

ضریب تصحیح خارج قسمت عرض برش مفید کمباین به ضلع بزرگ کادر چوبی است.در صورتیکه عرض مفید برش کمباین (الف) و ضلع بزرگ کادر چوبی (ب) باشد.

ضریب تصحیح= (ب)/(الف)

وزن ریزش دانه در مساحت 2/0 مترمربع زمین= ضریب تصحیح/وزن متوسط کل دانه در کادر چوبی

در مورد کمباین جاندیر مدل 955 که عرض برش مفید آن 3/4 متر است و ضلع بزرگ کادر چوبی 6/0 متر می باشد ضریب تصحیح در این مورد خاص (16/7) است یعنی وزن متوسط کل دانه جمع آوری شده در کادر چوبی به عدد 16/7 تقسیم می گردد تا وزن متوسط ریزش دانه در مساحت 2/0 متر مربع در روی زمین محاسبه شود در مورد سایر کمباینها که عرض برش متفاوتی دارند بهمین ترتیب محاسبه خواهد شد.

نمونه برداری و اندازه گیری فوق حداقل در 5 نقطه از مزرعه انجام خواهد شد تا در مجموع در یک مترمربع نمونه برداری انجام شده و متوسط جهت یک مترمربع حاصل شود.

 

ریزش واحد درو

در هر اندازه گیری انتهای کمباین از کادر فلزی نیز استفاده می گردد و در همان محل اندازه گیری ریزش انتهای کمباین کادر فلزی قرار می گیرد. در داخل کادر فلزی ریزش واحد درو ، ریزش طبیعی و ریزش بدنه قرار دارد .

پس از اینکه کادر چوبی با محتویات آن از محل اندازه گیری خارج شد در داخل کادر فلزی روی زمین مزرعه کلیه خوشه و دانه ها جمع آوری و توزین می شوند و همچنین جهت بدست آوردن عدد بهتر و ارزیابی صحیح تر در دو طرف چرخ جلو کمباین که برداشت شده است حداکثر به فاصله 70 سانتی متر از دیواره چرخهای جلو با کادر فلزی از دو طرف نمونه برداری حواهد شد و معدل گیری می شود و از نتیجه بدست آمده میزان ریزش طبیعی کسر تا ریزش واحد دور بدست آید.

در این نوع اندازه گیری دقت لازم باید اعمال شود و از عبور افراد در زمین برداشت شده که نمونه برداری خواهد شد جلوگیری تا دانه های روی زمین قابل رویت و شمارش باشند ، همچنین از نمونه برداری از محل عبور چرخهای جلو کمباین که دانه ها در محل اصلی خود قرار ندارد و احتمالاً جابجا شده و یا با خاک مزرعه مخلوط شده اند خودداری شود

o       ریزش بدنه کمباین

ریزش بدنه کمباین در اثر نقص فنی و فرسودگی قسمتهای کمباین بوجود می آید و مربوط به عدم تنظیم کمباین نمی باشد . کمبایندار موظف است در زمان شروع برداشت از کمباین رفع عیب نماید تا بدنه ریزش نداشته باشد و ناظرین برداشت در ضمن بازدید کمباین دقت نمایند تا کمباین سالم وارد مزرعه گردد.

تعیین عملکرد مزرعه

جهت تعیین درصد ریزش کمباین تعیین عملکرد در هکتار مزرعه مورد نظر ضروری است که اندازه گیری محاسبه شود.

جهت تعیین عملکرد در هکتار مزرعه ، کمباین را کاملاً تمیز کرده و مخزن آن خالی و در یک مسیر معین علامت گذاری شده برداشت را شروع می نمایند در صورتیکه وسایل توزین مناسب در محل باشد از آن استفاده می شود در غیر این صورت میزان محصول برداشت شده را در سر مزرعه با پیمانه که یک حلب بیست لیتری و قوطی چهار لیتری است اندازه گیری و محصول در هکتار تخمین زده همزمان  می توان با تعیین عملکرد مزرعه ریزش و ضایعات را نیز اندازه گیری کرد.

o       ارزیابی برداشت انجام شده قبلی

قبل از شروع کار اندازه گیری ریزش کمباین در صورتیکه کمباین در مزرعه و یا منطقه عملیات برداشت را انجام داده است جهت اطلاع و آگاهی از نحوه کار قبلی آن سه نقطه برداشت شده انتخاب و در هر نقطه ریزش محصول در مساحت 4.3*1 مترمربع در کمباین جاندیر مدل 955 با جمع آوری دانه خوشه های ریخته شده اندازه گیری می گردد.

در انتخاب محل اندازه گیری باید دقت شود که کاه کلش برداشت و جمع آوری شده در روی زمین در وسط طول 3/4 متر قرار گیرد .

 

 | 
powered by : Blogfa , free persian blog service.

pictofxt

Digital Classic Template

template id : TBF_007 template name : Digital Classic

mohandesin-nazer

حسین میکائیل وند

http://mohandesin-nazer.blogfa.com

مهندسین ناظر طرح محوری گندم

استفاده از توان کارشناسان غیر دولتی در اجرای فعالیتهای ترویجی و انجام خدمات کارشناسی/ مشاوره ای / آموزشی
خودکفایی گندم-انتظار دیروز-افتخار امروز Free Blog Templates

Template Design Workshop offers professional web templates, flash templates and other web design products available for immediate download. This template also designed by Template Design Workshop design team. You can download free templates for your site, blog, cms or portal. Feel free to contact us about new templates.

Multimedia Design Group Multimedia Design Group Medium Blog Medium Blog Free Blog Templates Blog Templates Free Blog and Site Templates Flashmate Free Persian Blog Templates. Advanced Persian Blog Templates. pictofxt