دستاوردهای دیرینه شناسی و بررسیهای علمی نشان میدهد که انسان گندم را از دوره مفرغ می شناخته وآن را مورد استفاده قرار میداده است. در حفاریهای پاره و نزدیک سلیمانیه عراق گندم هایی بدست آمده است که با کمک رادیو اکتیو عمر آنراحدود 10 هزار سال برآورد کرده اند. دانه های گندم و جو بدست آمده در حفاریهای تخت جمشید و دامغان مربوط به 5 تا6 هزار پیش است . پروفسور کریشمن، شرق شناس فرانسوی، ایران را به عنوان مبدا گندم های جهان میشناسد. به عقیده وی گندم از ایران به مصر و اروپا راه یافته است. گندم گیاهی تک لپه ای از خانواده گرامینه و از نوع تریتیکوم است. ریشه آن افشان است . تمام ریشه ها هم قطر از محل طوقه خارج شده و در خاک پراکنده می شوند. داخل ساقه ها تو خالی است. برگها به تعداد6 تا 10 عدد یک در میان اطراف ساقه ها را گرفته و به شکل غلافی آنرا می پوشانند. میوه گندم سنبله یا خوشه است که از گره هایی نزدیک به هم تشکیل شده است. دانه گندم بیضی شکل است و طول آن بسته به نژاد گندم از 6 تا 10 میلی متر فرق میکند. گندم به دلیل ارزانی و فراوانی، در الگوی غذایی سه چهارم جمعیت جهان جایگاه مهمی دارد. در ایران نیز به علت ارزان بودن نان ( در نتیجه پرداخت سوبسید) نسبت به سایر مواد خوراکی ، سهم زیادی از ترکیب خوراک مردم را تشکیل میدهد به طوریکه 2/ 46 درصد از کل کالری مصرف روزانه یک فرد شهری و 2/59 درصد کالری یک فرد روستایی از نان تامین می شود. مواد تشکیل دهنده دانه گندم عبارتند از: کربو هیدرات ها که 3/69 درصد وزن دانه را تشکیل میدهد و شامل مقادیری نشاسته ، سلولز و قند های گوناگون است. میزان سلولز گندم 5/2 درصد ، پکتین 6/0 درصد و میزان لیگنین پوسته گندم 12 درصد است. میانگین پروتئین دانه گندم حدود2/12 درصد است. مقدار چربی در دانه گندم حدود 2 درصد و املاح و مواد معدنی 8/1 درصد است. مواد معدنی دانه گندم عبارتند از: پتاس، فسفر، گوگرد، منیزیم، کلر ، کلسیم، سدیم، سیلیوم و از عناصر نادر: روی ، نیکل ، منگنز، مس، آلومینیوم، برم، ید، کبالت و فلووانادیوم میباشد. دانه گندم منبع خوبی از ویتامین ای قابل حل در چربی است که بیشتر در گیاهک دانه ذخیره میشود.
tbf_007
pictofxt
pictofxt
